Hoofdstuk III
uit “Het geslacht van Sandick”, 1960

Ons wapen

Dit wapen is steeds een rad geweest, zoals blijkt uit de zegeling der akten. Het hebben van een zegel was destijds voor iemand, die ambtshalve te zegelen had, een vereiste. - Een rad is een meer voorkomend wapenfiguur. De stad Heusden heeft als wapen in goud een rood rad. Het wapen van de Brauw (overigens een Zeeuwse familie) is in groen een gouden rad. Precies hetzelfde wapen als het onze, te weten in zilver een rood rad wordt, of beter werd (want het betreft waarschijnlijk alle uitgestorven families) gevoerd door Ameronge, van Berchem, Dortmonde, Juyst, Middelcoop, van Osnabrug, van Rheden, Rollant, Rosendael, van Wieler. Het wapen van Hogendorp is een molenrad.

In 1944 ontvingen wij een uitvoerige opgave van de wapenkundige bij uitstek, de heer Muschart te Arnhem betreffende liefst 144 Nederlandse geslachten die een rad (de kleuren daargelaten) in hun wapen voeren of voerden, waaronder de thans nog bestaande geslachten de Brauw, van Asch (van Wijck), Lenshoek, van Heek, van Wageningen; ook onze vroegere familie-notaris Trouillé voerde een rad. Veel rad-voerende geslachten zijn uit Heusden en Ammerzoden.

In „Armorial General" van Rietstap wordt ook het wapen van Sandick vermeld, terwijl Rietstap „Handboek der Wapenkunde", 3e druk 1943 onder vermelding o.m. van het wapen de Brauw en van Hogendorp omtrent het rad zegt: „Het gewone wiel of rad bestaat uit zes spaken, die soms meer of minder versierd of gebeeldhouwd zijn. Is het aantal spaken verschillend, dan moet dit vermeld worden." Ons wapen heeft 8 spaken.

J. C. F. v. S. heeft een minutieus onderzoek omtrent ons wapen ingesteld (zie portefeuille K.), ook door vergelijking van de zegelringen en cachets, die toen in de familie waren. Het onderzoek betrof natuurlijk speciaal de helm, de kroon, dekkleed, helmtekens en schildhouders, want verder is er bij ons wapen, een rad, niet veel variatie mogelijk. Volgens H. W. v. S. wisselden kleuren vroeger in het algemeen wel eens.

Omtrent het gekwartileerde wapen van Sandick-Ploos van Amstel hieronder nader.

Wapenspreuk: Een wapenspreuk is door onze familie nooit gevoerd. J. C. F. wilde tot wapenspreuk verheffen de zin op de beker, die in 1710 aan de cameraer van Wijk (de latere burgemeester) Johan van Sandick (de man van het portret) werd aangeboden: „Veteri generosa a sanguine" (van oud edel bloed).

Wat „Virtuti sacrum" betreft, dit staat als wapenspreuk vermeld bij onze genealogie in „Ned. Patriciaat" 1910, maar is in de uitgave van 1944 weggelaten. - Herkomst onbekend.